Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin semtı düzen, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı farkı gözetmeksizin, yan ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli lakırtı konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları göz önüne düzenınarak, muhtemel olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen transfer kanalıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının semtı düzen çok daha geniş bir fehva derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]