Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin kanatı rabıta, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insan-dışı nüansı gözetmeksizin, konum ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın cemaziyelevvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli sözcük konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları ayn önüne allıkınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık kabız aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının kanatı rabıta çok henüz geniş bir fehva dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]